Daar zit een verhaal in

Maandag was het Tweede Paasdag en bij wijze van ritje met onze oldtimer, zette ik weer eens koers naar Bredevoort. De boekenmarkt bleek er nog steeds te bestaan, werd zelfs her en der aangekondigd. Er zou dit keer ook een rommelmarkt zijn. De de route er naar toe was mooi, dat wist ik me nog wel te herinneren. Van de beide markten stelde ik me ondertussen niet veel meer voor. In elk geval van de boekenmarkt niet. Die had ik al een paar jaar geleden voorgoed afgeschreven als te klein en waardeloos aanbod. De rommelmarkt kende ik nog niet. Misschien viel die mee.

Alles wat ik me bedacht had, kwam uit. De omgeving was inderdaad mooi, het weer was prachtig. De boekenmarkt bleek niet eens meer slecht. Het was eigenlijk het vermelden niet eens meer waard. Dat er voor zoiets nog reclame wordt gemaakt. De tijden van files rondom het dorp, verkeersregelaars, parkeerplaatsen in het weiland, straten vol kramen en heel veel antiquariaten aan huis zijn al lang voorbij. Dat wist ik wel. Maar dit was gewoon gênant. Soms moet je iets gewoon ook niet meer doen.

Dertig kramen, hooguit. En dan ook nog met meuk. € 4 voor een deeltje Kameleon en 3 voor € 10. Dezelfde titels zag ik laatst nog in stapels bij de kringloop liggen voor € 0,50 per stuk. Twaalf jaar geleden schreef ik ze af bij de bieb. Ze lagen voor € 1 te koop en niemand wilde ze hebben. En nee. Niet weer Arendsoog. Geen gebonden columns van Youp van t Hek, geen Jan, Jans en de Kinderen en alsjeblieft, laat die Suske en Wiskes thuis. Er was geen boek onder de € 2 te koop, zo bleek. Ook niet bij die paar antiquariaten die nog over waren. Alsof er prijsafspraken waren gemaakt.

Binnen tien minuten had ik het gezien. De rommelmarkt over duurde niet veel langer. Het van dik hout zaagt men planken werk. Een stuk of wat handelaren installeren zich met kratten en bananendozen vol van alles en het interesseert ze niet of ze het verkopen of niet. Meestal verkopen ze niets. Want ze hebben dingen die niemand wil hebben. Zouden ze dat zelf ook niet beseffen?

In een krat stuitte ik op een aantal oude ringbandjes, gevuld met gelinieerd papier. 17-rings, ik had ze vroeger zelf ook. Er zaten ansichtkaarten in geplakt, met de geschreven tekst naar beneden. Daaronder, in een dameshandschrift, de tekst van de achterzijde, plus een omschrijving. Dit was iemand die van al haar vrienden, familie en bekenden, de post had bewaard en zorgvuldig gedocumenteerd. Tot in de jaren negentig. Er lag ook nog een klein schrift tussen, een plakboek van een reisje naar Heiloo.

'Vast iemand die het land nooit uit is geweest', zei een bezoekster, die me geboeid zag lezen. 'En een beetje weg kon dromen, bij de reizen die anderen maakten.' Ik knikte instemmend. Zoiets moest het zijn. 'Schrijvers zien er een verhaal in.' zo zei ze verder. Ja, gaf ik toe. Zo had ik het dus ook gezien. Voer voor een verhaal. Toch heb ik de ringbandjes niet gekocht. Al hielden ze me nog wel de rest van de dag bezig. Zulke persoonlijke verhalen, zo maar hop in een krat voor de handel. Bijna heiligschennis. De samenstelster is waarschijnlijk al lang overleden. Ik hoop het maar.

De koek is op

Deze blog bestaat inmiddels al ruim acht jaar. In het begin was het wennen, maar al gauw schreef ik met gemak vier posts per jaar. Ik hoefde er niet eens iets voor te lezen. De boeken waar ik het over wilde hebben, had ik zo vaak gelezen, die zaten inmiddels wel in mijn hoofd. Inmiddels moet ik daadwerkelijk iets uit de kast pakken en naslaan, voordat ik er ook echt iets over kan plaatsen. De voorraad is groot genoeg. Voorlopig schrijf ik nog wel even door. Dat bedoel ik ook niet, met die koek.

Het gaat in dit geval om Deventer. Die stad die, behalve om de boekenmarkt, ook bekend staat om zijn koek. Erg lekkere overigens. Zeker een aanrader, als je de stad bezoekt. Ze hebben er niet alleen een winkel, er is ook een schattig cafeetje bij. Maar dat ter zijde. Ik heb geen horecablog... ;-) 

Begin augustus was dus weer de Deventer boekenmarkt en die koek is nu echt op. Wat mij betreft dan. Ik heb de markt alles bij elkaar toch wel twintig keer bezocht. De insteek wisselde met de tijd. In de jaren negentig was er voldoende aanbod voor me, maar had ik geen geld. Daarna werd het: er is nog steeds voldoende aanbod, maar ik heb er het gevraagde geld niet voor over. En de laatste jaren was het steeds meer: ik zou er best wat geld voor over hebben, als er maar aanbod was. 

De boekenmarkt wordt nog steeds goed bezocht, maar druk is het al lang niet meer. Geen lange slierten mensen vanaf het station naar het centrum. Niet meer drie rijen dik voor elke kraam. Ik ging met dertig graden plus en met vijftien min. In de brandende zon, de stromende regen en in die vier 'lokale buitjes' van een paar jaar geleden. Dit jaar nog met de enige regenbui van die dag, in het hele land. Het maakte me lang niets uit. Maar nu is de koek echt op.

Je gaat ten slotte naar een boekenmarkt om er ook daadwerkelijk boeken te kopen. Op zijn minst één. En zelfs dat lukte me al een poosje niet meer. Omdat ik geen stripboeken spaar. Geen Pinkeltje, geen Arendsoog. Geen boeken van na de eeuwwisseling. Geen onverkoopbare Readers Digest edities uit de jaren zestig. Omdat ik de serie van Goud-Elsje al lang geleden wist te completeren. Omdat er nog wel méér schrijfsters bestaan van meisjesboeken dan Leni Saris, Cissy van Marxveldt en Sanne van Havelte.

Misschien moet ik me toch maar eens echt in Marktplaats gaan verdiepen. Want er moet toch nog genoeg zijn, wat ik zou willen hebben. Ik vind het alleen niet meer in Deventer. 

Eén van de zes

Dit is geen titel van een meisjesroman of kinderboek. Deze blog gaat over Bredevoort Boekenstad. Of, beter gezegd, het einde van Bredevoort Boekenstad. Want van wat in 1993 begon als het Nederlandse alternatief van Hay-on-Wye in Wales en het Belgische Redu was al jaren niet veel meer over. Maar nu is het dan ook officieel einde verhaal. Letterlijk. 

De boekenstad is voortaan een van de zes kwaliteiten, aldus de Gelderlander. De andere vijf zijn historie, kunst en cultuur, groen, machten en gastvrijheid. Dat is samen zes, mits je kunst en cultuur als één kwaliteit wil zien. Enfin. Ronkende ambtenarentaal voor een dorp, dat op sterven na dood is. Ik heb er jaren achtereen de boekenmarkten bezocht en zag het minder worden. 

Bredevoort is met het openbaar vervoer nauwelijks te bereiken, daarom kwam er speciaal voor de Boekenstad een treintaxi halte voor een verbinding met station Aalten. Die treintaxi rijdt al lang niet meer. De in 1993 opgerichte Stichting hield in 2010 op te bestaan. De gemeente besloot het over te nemen, maar slaagde daar niet in. Er verdwenen steeds meer antiquariaten. Ook de Rabobank besloot de enige pinautomaat in het dorp te sluiten. Wie nu nog contanten wil hebben, moet vijf kilometer omrijden, of zoiets. 

Er zijn tijden geweest dat er verkeersregelaars nodig waren om het bezoek in goede banen te leiden. En ineens hadden die niets meer te doen. Waren er weilanden afgezet om auto's in kwijt te kunnen. Auto's van bezoekers, die niet kwamen. Was de file, het dorp uit tot aan het eerstvolgende stoplicht van de provinciale weg, verdwenen als sneeuw voor de zon. En was er vooral geen fatsoenlijk boek meer te vinden. 

Wat er overbleef aan handelaren, dat ergerde me alleen maar. Dat was het type dat dacht goud te hebben. Zes delen van de in totaal zestien delen tellende encyclopedie Het leven der dieren aanbieden, bijvoorbeeld. Een standaardwerk in de jaren zeventig, achterhaald in de jaren tachtig, in de uitverkoop in de jaren negentig. Anno nu wordt je er op Marktplaats mee doodgegooid. Een antiquariaat vroeg er twee jaar geleden nog € 250 voor. En dan was je dus niet eens compleet. Natuurlijk wordt zoiets niet verkocht.

In diezelfde winkel lag deel 2 van de in totaal tien delen tellende Goud-Elsje serie. Een reeks die eindeloos is herdrukt en die je al jaren op allerlei markten kunt aanschaffen. Terwijl ik net na oorlogse exemplaren al kocht voor € 2,50, dacht deze meneer voor een jaren zeventig editie nog vrolijk € 12,50 te kunnen vragen. Veel succes.

Maar nu is het dan afgelopen. Trouw wijdde er in 2015 al een artikel aan. Uiteraard was alles de schuld van internet, aldus de boekhandelaren. Zelf heb ik nooit een boek op internet gekocht en dat zal ik ook nooit doen. Ik wil er doorheen bladeren, voor ik het koop. En geen zes euro extra verzendkosten betalen voor iets wat ik nog niet heb gezien. Ik blijf hopen op mazzeltjes op een markt. Wie weet.