De kleine Ik kan koken

Aangemoedigd door het grote succes van 'Ik kan koken', besloot de uitgeefster tot deze eenvoudige editie over te gaan. Voor deze Kleine Ik kan koken werden recepten gebruikt uit Ik kan koken. Door tekeningen kon, voor zover dit gewenst was, de tekst verduidelijkt worden. 
De hoofdstukken 'Onze voeding' en 'Keukeninrichting' werden zodanig bewerkt, dat ze goed te gebruiken zijn bij het onderwijs aan onze nijverheidsscholen voor meisjes. Dit heeft het voordeel dat de leerlingen kunnen volstaan met één boek voor theorie en praktijk voor de kookvakken.
Als dan de vele jonge (en oudere) kooksters, dankzij deze 'Kleine' Ik kan koken, de edele kookkunst machtig zijn, kunnen zij zich verder bekwamen door de 'Grote' Ik kan koken te raadplegen.

Het voorwoord, geschreven door de samenstelster, P.J. Sarels van Rijn, vat het hele boek eigenlijk al prachtig samen. Een geweldig tijdsbeeld, wordt hier in een paar zinnen neergezet. Het zijn de meisjes die moeten leren koken en daarvoor gaan ze naar de nijverheidsschool.

De Kleine Ik kan koken voorzag in een behoefte. Want net als de Grote editie, werd ook deze editie een aantal keer herdrukt. Waarbij het omslag steeds aangepast werd aan de tijd. Ik kocht de drie edities kort na elkaar. 1955, 1961, 1968. En zo zag ik de meisjes, gefotografeerd op het omslag, elke keer moderner worden. Of meisjes... dat waren het eigenlijk niet eens. Jonge vrouwen, was misschien een betere beschrijving.

Of de meisjes van toen, eenmaal de edele kookkunst machtig, daarna de Grote Ik kan koken nog geraadpleegd hebben? Ze zouden het misschien wel gewild hebben. Maar dit soort boeken waren duur. Voor de gemiddelde huisvrouw niet te betalen. Koken, dat leerde je wel van je moeder, of een oudere zus, of op school. Daar had je niet onmiddellijk een boek bij nodig. De gekleurde afbeeldingen zijn op hoogglans papier gedrukt, net als in de grote uitgave. Dat maakte het kostbaar, zeker in de jaren vijftig, toen de techniek nog niet zo ver was.

Maar ach. Ze staan enig - om nog maar eens zo'n woord uit die tijd te gebruiken - in mijn naslag kast. Een meisje ben ik zelf al lang niet meer. Maar mocht ik nog aarzelen om in plaats van een dagelijks menu een feestelijk menu te maken, dan kan ik nog altijd beginnen bij het boek voor de jonge vrouw. En me dan later bekwamen in dat van de getrouwde vrouw.

Hanna's vlucht

Het leven is één en al vrolijkheid, voor Hanna en Bob. Relaties zijn er om spelend mee om te gaan en zeker niet voor het leven. Dat ze allebei de neiging hebben een ‘flirt’ te zijn, weten ze van zichzelf.

Bob van Hemert besefte op de bruiloft van zijn vriend Tim, dat er meer in het leven moet zijn dan een beetje flirten en pret maken. Echte liefde moet toch dieper gaan. Maar waar is die te vinden? Dichterbij dan je denkt, aldus Tim, op zijn bruiloft. De liefde heet Hanna. En waren ze in het eerste deel nog neef en nicht, nu blijken ze ineens achterneef en nicht te zijn. Hanna vraagt haar moeder naar de precieze familiebanden, voor ze met Bob de familie gaat bezoeken. Dan is hij nog niet meer dan haar vriend. Dat Bob een achterneef blijkt, maakt de romance een stuk minder beladen. Ook in de jaren dertig, toen dit boek voor het eerst verscheen, was het al niet meer gebruikelijk om met een neef te trouwen.

Bob heeft een oude Citroën, dat hij Citroentje heeft genoemd, en daarmee bezoeken ze Jo en Frans en vervolgens Tim en Miek. In de pastorie van Tim ontmoeten ze Daantje. Een jongetje van vier, dat na de dood van zijn ouders bij zijn opa en oma woont. Ze kunnen eigenlijk niet voor hem zorgen. Daantje komt vaak op de pastorie en steelt prompt het hart van Bob. Met Hanna heeft Daantje meer moeite. Dat wil zeggen: Hanna wil voor Bob niet weten, dat ze als een moeder voor de jongen zou kunnen zorgen. Bob kent haar immers alleen als een meisje dat van pret houdt, oppervlakkig in het leven staat.

Bob weet al sinds het huwelijk van Tim dat hij met Hanna verder wil. Maar Hanna kan slechts denken aan het leven dat ze tot voor kort hebben geleid. Allebei als luchthart treurniet. Hoe kun je op zo’n basis een huwelijk sluiten? Wanneer de grond haar te heet onder de voeten wordt, besluit ze te vluchten, samen met Daantje. Ze wordt ergens op straat in het donker gevonden door Lex de Ridder, die ze heelhuids weer bij Tim en Miek aflevert.

Dan is het zo beklonken. Er gaat een brief naar de familie, met de tekst: Bob – Hanna – Daantje. Er komen telegrams terug, waaruit het onbegrip spreekt. Maar dat wordt gauw genoeg recht gezet. Bob houdt van Hanna, Hanna houdt van Bob en samen besluiten ze Daantje te adopteren. Want die houdt immers van allebei heel veel.

Hanna’s vlucht verscheen eerst met omslag en illustraties van Rie Reinderhoff. Later zou Hans Borrebach het van haar overnemen. De illustraties verdwenen, de omslag bleef. Een fraaie combinatie van foto en belettering.

Meer over deze verhalenserie van Sanne van Havelte is te lezen op de website van het boekenmuseum.

The Heartbreakers

Charlie (eigenlijk Charlotte, maar dat klinkt niet), Olga, Dorith, Cindy en Sharon zijn vijf meiden met een redelijke schoolopleiding, die hun baan hebben opgezegd voor een carrière in de showbizz. Samen vormen ze the Heartbreakers. Ooit wonnen ze de Soundmixshow - hallo, jaren tachtig! - en samen met hun zangeres / tekstschrijfster Penny leken ze het helemaal te gaan maken. Maar meer dan een klein hitje hadden ze niet. Penny werd weggekocht door een bekende band en the Heartbreakers moesten op zoek naar een vervanger.

Die vinden ze, na een anonieme tip om eens te gaan luisteren naar the Stars. Hun zangeres heet Roanna Keizer en ze wil maar wat graag bij de groep weg om bij de meiden te gaan zingen. En wonen, in hun gehuurde Delftse grachtenpand. Niet veel later wordt er anoniem een liedje toegestuurd. Niet zo maar een liedje, nee, de tekst en bladmuziek van een heuse hit. De schrijver houdt zich even geheim maar ontmaskert zich dan als Thierry Laforêt, voormalig gitarist van de bekende groep Indian Arrow, die wraak lijkt te willen nemen op zijn mede bandlid Bill Huijbregts.

Waarom? Omdat Bill zich gemeen uitlaat over Thierry in een popblad. En onterecht ook. Want had hij niet het leeuwendeel van hun laatste hit Susannah op zich genomen ? Thierry wil geen wraak via de meiden, hij wil ze helpen op weg naar de top. En hij wil Roanna. Dat lukt allebei. The Heartbreakers scoren een nummer een hit en hij en Roanna worden een stel. Even lijkt de dochter van vrienden van zijn ouders roet in het eten te komen gooien. Had ze niet met Thierry naar verlovingsringen gekeken, tijdens hun bezoek in Nederland?

Natuurlijk komt het goed. En blijkt die relatie met de dochter van een verzinsel van Bill Huijbregts. Roanna en Thierry vallen elkaar dolgelukkig in hun armen. En daarna repeteren ze met zijn allen het nieuwe nummer dat hij voor de meiden geschreven heeft. Het wordt geheit weer een hit. Hun toekomst is verzekerd.

Er zouden nog een aantal deeltjes over the Heartbreakers verschijnen, maar niet meer in de pocketeditie. De leeftijdsgrens werd wat naar beneden bij gesteld. Waar het eerst was van 10 tot 14 werd het toen van 9 tot 12. En dat maakt het iets geloofwaardiger inderdaad. Want als je negen was in de jaren tachtig nam je nog wel aan dat Indian Arrow of the Stars bekende groepen waren. Was je eenmaal 12 of 13 en luisterde je naar de radio, dan wist je al wel, dat the Heartbreakers nooit de talentenjacht van Henny Huisman hadden gewonnen. Laat staan dat ze nummer een in de hitparade zouden zijn geworden. Daarvoor kende je de platen van dat moment te goed.

Overschot

Gekocht in een kringloopwinkel, nog niet zo lang geleden. Een prima plek om oude boeken met illustraties van Borrebach te kopen. Voor weinig geld, uiteraard. Ik verdenk de heren antiquariaat eigenaren er van dat ze dat ook doen. Boek kopen voor 50 eurocent en het dan vervolgens in hun eigen toko omprijzen naar 7,50 of nog meer en in de verkoop leggen. Onder het motto: het is een oud boek met een puntgave omslag.

Overschot is er zo een. Ik kocht ‘m inderdaad voor minder dan een euro maar hield het vervolgens lekker zelf. Om te lezen. En terug in de kast te zetten. Verhalen uit de jaren vijftig zijn ongeloofwaardig en vaak sentimenteel. Maar meestal zit er nog net genoeg realiteit in om het lekker weg te laten lezen. In dit geval niet.

Het verhaal gaat over Martha, een verpleegster. Ze is alleen op vakantie in Oostenrijk, waar ze het niet naar haar zin heeft. Ze doet niet mee aan sportieve activiteiten en aan feestjes achteraf heeft ze zelfs een hekel. Ze krijgt een armoedige kamer op de zolder van het pension, waar ze het ook al niet uit kan houden.

Vroeger dan gepland, keert Martha terug naar huis. Naar haar tante annex stiefmoeder. Haar vader – intussen overleden – trouwde met haar, nadat Martha’s eigenlijke moeder was overleden. Die heette ook Martha. En ze heeft altijd tussen het huwelijk van haar vader en haar tweede moeder in gestaan. Dat was ware liefde. Een tweede huwelijk is maar surrogaat. Zelfs als er nog een kind uit voortkomt.

Martha is dertig, heeft geen man of verloofde, geen kind. Dat vindt vooral haar moeder erg. Martha zelf wijdt zich aan het verpleegsterswerk, waar ze tegen haar zin toch promotie maakt. Op verzoek van de directrice. Er is een Joodse verpleegster, die haar hele familie vermoord zag worden in de oorlog en daar niet mee om kan gaan. Martha is bevriend met een verre achterneef, die haar – verloofd en wel – avances maakt en die haar een voogdijschap in de maag splitst. Martha ziet het helemaal niet zitten, de zorg voor achttienjarige Anneke die op het verkeerde pad dreigt te komen. Maar ze accepteert het gelaten.

Anneke trouwt, zwanger en wel, heel snel met een oudere schipper, die uit een eerder huwelijk al een dochtertje heeft. Dat dochtertje moet eigenlijk naar een pleeggezin, zeker wanneer blijkt dat ze verwaarloost wordt. En daar is verre neef annex commissaris van de politie weer, die een beroep op Martha doet. En Martha regelt een nieuw pleeggezin voor kleine Catrientje. Al is het meisje daar ook niet echt gelukkig.

Dan is er nog de zorg voor een oud opaatje, dat verwaarloost wordt door zijn eigen zoon. En, vanuit het niets, plotseling een man voor Martha. Ze heeft hem gezien op haar vakantie in Oostenrijk, maar geen kennis gemaakt. Ja, het is een weduwnaar, ja, hij heeft een kind uit dat huwelijk en een vinnige inwonende tante bovendien. Martha trouwt met hem, maar voelt zicht toch surrogaat. Net als haar tante.

Kleine Catrientje gaat bijna dood. Opa gaat dood. Martha’s moeder sterft, na een lijdensweg van dementie. En haar huwelijk met de weduwnaar is een vergissing. Zeker als de verloofde van haar verre neef ook nog overlijdt en blijkt dat hij Martha wel had willen trouwen. Maar dat gaat nu niet meer Wat een ellende, allemaal. Komt het goed? Misschien. Want weduwnaar adopteert Catrientje, werkt de tante de deur uit, en noemt Martha zelfs lieveling. Op de allerlaatste pagina, dan.

Miek's moeilijkheden

Miek ter Hegge heeft hem al een jaar eerder leren kennen, tijdens de vakantie op de Veluwe. Tim Huizinga, vriend van Bob van Hemert, de achterneef van de familie van Eek. Tim, 'die door zijn kunstvoet zo lelijk gehandicapt was, maar nooit over zijn ongeluk klaagde, en die het meest geliefd was bij de hele club'.

Met de club wordt de familie van Eek bedoeld. De oudste zoon Frans is verloofd met Miek's zus Jo. Beide families hebben nog een jongere broer, Henk en Bart. Daarmee is de club compleet. Beide families zijn bij elkaar in Rotterdam komen wonen en goed bevriend geraakt. Ook Tim en Bart zijn in de vriendenkring opgenomen en kind aan huis geworden.

Tim ziet dan al lang wat in Miek, maar die moet niets van hem weten. Ze ziet hem als haar vriend. Eentje waarmee je gekkigheid uit kunt halen. Hij 'steelt' voor haar zelfs het hondje van de buurvrouw, die haar huisdier helemaal verwaarloost.  Tim vindt Miek zo helemaal niet serieus. 

Miek heeft heimwee naar Beekbergen, net als de hele familie. En dan ineens blijkt vader Ter Hegge in Apeldoorn aan de HBS te zijn benoemd. Er valt een last van Miek af, nu ze terug mag naar de Veluwe. Ze wordt er anders, gelukkiger door.


Ze lijkt ook wel een vriend te hebben, het moet iemand zijn, die Tim niet kent. En Tim is vast ook verliefd op een onbereikbaar iemand, zo meent Miek. Het duurt even voordat de misverstanden uit de wereld zijn geholpen, maar dan zijn ze ook een echt stel.

Miek wordt uitgenodigd in Friesland, waar ze kennismaakt met de grote familie van Tim. Het is een grote, gezellige bende, helemaal niet zo stijf deftig als ze wel vermoed had. Ze sluit haar schoonfamilie meteen in het hart.

Frans kan een nabijgelegen praktijk overnemen en trouwt met Jo. Het duurt nog wel even voordat Tim en Miek kunnen trouwen. Tim moet eerst afstuderen. En daarna is het wachten op een oproep, wat 'beroep' genoemd wordt. Het moet een beroep in Friesland zijn, Tim zou nergens anders kunnen aarden dan daar. Miek kan haar Veluwe niet in de steek laten. Zij wil bossen en heide, niet alleen maar weiland.

Er gaan twee jaar voorbij. Jo en Frans zijn inmiddels moeder van zoon Jos en Tim krijgt na zijn afstuderen een beroep aangeboden in het Gaesterland. Vlak, maar in de buurt van bos. En natuurlijk krijgt de dominee in spé de pastorie om in te wonen aangeboden. En dan wordt er opnieuw getrouwd.

Het verhaal eindigt met een onderonsje tussen Tim en Bob. Bob is een eeuwige flirt, maar realiseert zich nu, bij het zien van zijn pas-getrouwde vriend, dat het leven toch veel meer is dan dat. Dat er liefde moet bestaan met een hoofdletter L. Maar waar? De echte is veel dichterbij dan je weet, aldus Tim. Wordt vervolgd...

Meer over deze verhalenserie van Sanne van Havelte is te lezen op de website van het boekenmuseum.

The Motown Album

Anders dan de titel suggereert, is dit geen LP of CD, maar een boek. Misschien is de titel The Motown Album wel met opzet zo gekozen, vanwege de dubbele betekenis. Het is een fotoboek over het platenlabel Motown. Veel foto's dus, voorzien van begeleidende onderschriften en daarnaast een kolom tekst per pagina.

Ergens begin jaren negentig leende ik het van de bieb. Een plaatjeskijkboek in Amerikaans Engels geschreven. Hoewel mijn HAVO Engels examen nog niet zo lang geleden was, had ik er moeite genoeg mee. Maar woorden opzoeken deed ik niet. Dat hoefde ook niet, want de beelden spraken voor zich.

Heel veel backstage opnamen, van de grote artiesten, die bij Motown begonnen waren of zijn. Chronologisch geordend. Van de Four Tops, de Temptations en de Supremes naar Lionel Richie en de Commodores, Stevie Wonder en de Pointer Sisters. Toen en nu foto's, met een voorwoord van de oprichter Berry Gordy. De man die Michael Jackson heeft ontdekt, maar die net zo hard streed voor gelijke rechten voor blank en bruin.

Foto's van het prille begin en van het groots gevierd 25 jarig jubileum. Inmiddels is het label de vijftig jaar al gepasseerd. Het bestaat al lang niet meer als zelfstandig merk. Detroit is ook niet meer de thuishaven. Er zijn inmiddels ook blanke artiesten welkom, waar het lang alleen maar zwart was. Een soort omgekeerde wereld eigenlijk, die vooral groot is geweest in de jaren zestig.

Er zijn talloze verzamel CD's en LP's van uitgegeven. Ik bezit er vele. Van artiesten afzonderlijk, van groepen samen. Kerst CD's. Een luxe bewaardoos in de vorm van het Hitsville USA pand, waar het allemaal begon. Het boek kocht ik vier jaar later zelf, bij de Slegte voor nog geen derde van de oorspronkelijke verkoopprijs. Op dat moment was het nog niet eens zo heel erg oud. Er lagen nog vele exemplaren voor de verkoop.

Misschien was het toch wel iets te specifiek geweest. Maar voor fans van soul, funk en ballad, voor iedereen die weet wie Holland-Dozier-Holland ook wal weer waren - de huiscomponisten - is dit boek leuk om te hebben en door te bladeren. Bij voorkeur met een Motown CD op de achtergrond. 

Voorzien van een discografie, een geschiedenis overzicht en een uitgebreid register.

Vakantie in Benidorm

Jawel, we gaan weer op vakantie. Niet naar Texel, zoals Mandy en Pam, maar naar Spanje. Niet naar Blanes, zoals Miranda destijds deed. Vliegreis naar het geluk is, volgens de lijst met beschikbare verhalen die-  zoals altijd-  achterin deze Jeugdserie Pocket is opgenomen, ook niet meer verkrijgbaar.
Maar het gegeven van op vakantie de man van je dromen tegen het lijf lopen, kon best nog een keer gebruikt worden. Zo moet Inge Neeleman, alias Helen Taselaar gedacht hebben, toen ze Vakantie in Benidorm schreef. Misschien wel in opdracht van haar uitgever. Een meisjesboek over vakantie in een warm land en de liefde, dat moet het toch goed doen.

Collega's en vriendinnen Terry Vermeer en Marloes Weterings boeken een zonvakantie naar Benidorm, gedurende de kerstvakantie. Marloes ontmoet daar voor het eerst Thomas, een Engelse jongen met wie ze al een poos correspondeert. En Terry maakt kennis met Mario, de half-Spaanse eigenaar van een grote discotheek. Hij is een echte ladykiller en Marloes, die hem kent van een eerdere vakantie in Benidorm, waarschuwt Terry, dat ze niet moet vallen voor zijn charmes. Terry doet haar best, maar gaat uiteindelijk toch voor de bijl.

's Morgens flink uitslapen, wat wandelen, zo af en toe een toeristische attractie, wat eten, in het voren slapen en 's nachts lekker swingen in de disco. Een inbraak in het appartement, waarbij spullen gestolen worden. Een klein appartementje, waar ze met de bus vanuit het vliegveld heen worden gebracht. Jongens die je lastigvallen in de disco. Je poeiert ze zo af, want vervelend worden ze nooit. De schrijfster schept een redelijk natuurgetrouw beeld van de feestvakanties in Spanje, maar haalt er de scherpe kantjes wel af.

Mario mag dan een ladykiller zijn, met Terry meent hij het wel degelijk. Hij zoekt haar zelfs op, als ze in Nederland is. En ook tussen Marloes en haar correspondentievriend komt het goed. Sterker nog, ze gaan allebei trouwen. Zo maar trouwen met een discotheek eigenaar. Nou ja, gaandeweg het verhaal blijkt Mario toch iets serieuzer dan dat. Hij heeft plannen om een restaurant te openen. En zijn moeder, die mag dan wel Spaanse zijn, zijn vader was Nederlander. Daardoor spreekt hij niet alleen de taal, maar kent hij zelfs het land van zijn aanstaande.

Dat is natuurlijk allemaal veel te mooi om waar te zijn. Maar ach, het leest lekker weg. Er staan geen storende fouten in en je bent er voor een poosje mee van de wereld. De omgeving is prima en naar waarheid omschreven en de sfeer brengt je helemaal in de stemming. Wat dat betreft is het gewoon een goed verhaal.