Copyright

Nee, dit is geen afbeelding van een oud meisjesboek met illustraties van Hans Borrebach. Dit ben ik, in een selfie met mijn poes Toos. Het is een zeer eigenwijze kat en ze heeft er vast geen probleem mee, dat deze foto nu voor iedereen te downloaden is. Ik ook niet trouwens, want hij is best goed gelukt.

Het enige dat ik dan wel zo netjes zou vinden, is een melding dat het mijn foto is. Maar ja. Qua copyright stelt internet niet zo veel voor. Dat geldt niet alleen voor deze foto.

Ik heb in 2009 een account aangemaakt op Catawiki. Op dat moment werkte ik al niet meer in de bieb. Het was hartstikke leuk om mijn boekenkast met anderen te gaan delen en er over te praten. Ik vond complete beschrijvingen van boeken, die ik ook bezat. Gedeeltelijke beschrijvingen, die ik kon aanvullen. Als ik een boek niet terugvond, maakte ik er zelf een beschrijving van. Mijn hele verzameling zette ik op foto. En daar waar Catawiki nog geen plaatje bij een beschrijving had, voegde ik mijn exemplaar toe.

Catawiki veranderde langzaamaan in een veilingsite. Zo eentje waar van alles en nog wat te koop werd aangeboden. Het ging al lang niet meer alleen om boeken. Zelf kreeg ik steeds vaker mailtjes of ik mijn verzameling niet wilde verkopen. Steeds weer moest ik antwoorden, dat ik blij was dat ik ze had en ze zeker niet verkocht. Uiteindelijk was ik het echt beu. Ik maakte mijn virtuele boekenkast leeg. Dat lukte maar ten dele. De plaatjes bleven zichtbaar, naast de beschrijving. Ik kreeg ze niet meer weg. Rechtsonder in de hoek van mijn foto stond nu een blauwe C. Als in: eigendom van Catawiki, niet meer van mij. Vast een voorwaarde, die ik destijds niet goed gelezen heb.

Voor het schrijven van een blogpost zoek ik vaak op Google naar achtergrondinformatie. Ik kom dan vaak uit op Hoeverzinjehet.blogspot.nl. Grappig, maar logisch. Mijn blog staat opgenomen in de Google zoekresultaten. Maar door te googlen, vind ik mijn teksten ook op hele andere plaatsen. Vaak niet eens als een geheel. Er is zo maar een fragment geknipt en geplakt.

Op Goodreads, bijvoorbeeld, staan twee beschrijvingen van Goud Elsje van mijn hand. Ja, ik ben lid van deze site en nee, deze beschrijvingen heb ik niet toegevoegd. En deze beschrijving van Max de Lange, komt me ook heel bekend voor. Boeken van vroeger zijn leuk. Dat vind ik ook. Maar laat even weten, waar je de info vandaan hebt. Word op zijn minst volger van deze blog. Dan volg ik jou ook. En wie weet, kunnen we nog iets leren van elkaar.

Van jou hield ik teveel

Een tijdje geleden schreef ik een blog over Copyright. Leuk als mijn teksten gebruikt worden, maar laat even weten waar ze vandaan komen, zo meldde ik toen. De hint is opgepakt, zag ik. De pagina linkt nu keurig door.

Ik kwam er achter, omdat ik opnieuw een blog over een boek van Max de Lange wilde gaan schrijven. Ze besloot zich in de jaren zestig toe te gaan leggen op verhalen voor volwassenen, die het etiket streekroman opgeplakt kregen. Ik heb er een aantal van tweedehands gekocht. En nadat ik ze had gelezen, ook weer weg gegooid. Moeilijk leesbaar. Ze bleven niet 'hangen', zoals ik dat normaal altijd heb met een verhaal.

Blijkbaar had ik toch nog niet alles van haar weten te vinden. Het boek wat ik vorige week in een kringloopwinkel vond, kende ik nog niet. En het is beslist wel blijven hangen. Het gaat over Barbara, een vrouw van middelbare leeftijd, moeder van drie zonen, getrouwd met een Friese advocaat, die tevens een grote boerderij bezit. Ze krijgt een uitnodiging voor een receptie van haar oude werkgever, waar ze voor haar trouwen werkte. Die uitnodiging laat haar met een plof ruim dertig jaar terug in te tijd gaan.

Naar Lode IJssels, de zoon van de onderwijzer. Vrolijke flierefluiter, die geen enkele school heeft afgemaakt en ook te lui is, een boekhouddiploma te halen. Hij is haar verloofde, maar iemand die zo weinig in zijn mars heeft, is haar eigenlijk niet waard. Op advies van haar ouders zet ze een punt achter de relatie. Hij reageert met een nieuwe vriendin. Het wordt oorlog, ze raakt betrokken bij het verzet en trouwt vervolgens net na de oorlog met deze verzetsstrijder. Maar Lode keert nog regelmatig terug in haar dromen.

Ze wil hem niet meer terug, toch denkt ze elke keer opnieuw aan toen. En schaamt zich dan daarvoor. Pas als ze gehoor geeft aan de receptie, terug gaat naar daar waar ze destijds woonde en zelfs Lode op die receptie treft, weet ze dat ze het verwerkt heeft. Het is allemaal lang geleden, niets is meer zoals het was, en ze is toch veel gelukkiger af met Age. Dat wist ze eigenlijk altijd al wel.

Het is voor een groot gedeelte het verhaal van juffrouw Huisman, omgewerkt tot een nieuw boek. De zus van de werkgever van Els Berkhout. Alleen trouwde juffrouw Huisman niet en speelde dat verhaal voor de oorlog. Hoe een fragment de inspiratie vormde voor een eigen verhaal, in een andere tijd. Soms met andere namen, maar niet altijd. Zo werkt de fantasie van een schrijver. Dat is wat nog het meest bleef hangen aan dit verhaal. Max de Lange moet het op de achtergrond nog in haar hoofd hebben gehad en besloten, het opnieuw, maar nu gedetailleerder, op te schrijven en aan te bieden.

Dit boek bewaar ik dus wel. Omdat het verhaal van juffrouw Huisman al mooi was, toen ik het voor de eerste keer las. En omdat het weer een beetje meer inzicht geeft in de werkwijze van een auteur. Daar kan ik, als would be writer niet genoeg over te weten komen.

Handboek voor etiquette : goede manieren en omgangsvormen

Zo lang boeken niet bladerbaar worden aangeboden op internet, zal ik ze daar niet aanschaffen. Nieuw niet, omdat doorbladeren de enige manier is, om er achter te komen of de inhoud me echt bevalt. En tweedehands niet omdat behalve de inhoud, ook de staat van het boek me moet bevallen.

Een Borrebach met een scheur of vouw, daar is overheen te komen. Maar het moet geen kleurboek zijn geworden. Of vol krassen staan. Ja, zulke exemplaren worden te koop aangeboden. Het overkomt me ook nog geregeld, dat ik boeken alsnog weg gooi. Als ik ze gelezen heb en constateer, dat het bij nader inzien niets is. Dit Handboek voor Etiquette, dat ik nieuw aanschafte in 2003, wordt nu een Handboek voor de oud papierdoos.

Ik heb het destijds alleen even vluchtig doorgebladerd. En pas onlangs echt gelezen. Toen ik het kocht, heb ik speciaal op het colofon gelet. Daar stond 2003 als jaar van uitgave in. Ik ging er van uit, dat twee jaar na de officiële invoering van de euro, er geen prijzen in guldens meer zouden voorkomen. Bij een boek van omstreeks de eeuwwisseling was dat nog wel mogelijk geweest, zo hield ik me voor.

Maar er worden dus nog wel overal guldens in genoemd. Het betekent dus, dat een uitgever een echt achterhaald manuscript heeft gepubliceerd. Als het een herdruk was geweest, zou dat in het colofon van dit boek moeten staan. Maar daar staat alleen iets over het copyright van deze uitgave. De catalogus van de Koninklijke Bibliotheek geeft me het antwoord. Ja, dit is een herdruk. De oorspronkelijke uitgave is uit 1996, verschenen bij Slingenberg Producties. Verba te Hoevelaken heeft alles klakkeloos overgenomen.

Natuurlijk, ik bezit meer achterhaalde boeken, ook op het gebied van etiquette. Maar van die boeken wist ik dat het achterhaald was, toen ik ze kocht. In dit geval wist ik dat niet. Maar ik weet het dus nu. Ik had eigenlijk ook beter moeten weten, toen ik het kocht. Deze uitgave komt namelijk bij Boekenvoordeel vandaan. En wie daar iets tegen een spotprijs koopt, mag absoluut geen eisen stellen.

De kloeke omvang van dit boek doet een degelijk naslagwerk verwachten en dat zou dertig a veertig jaar geleden ook terecht zijn geweest. De omgangsregels in de maatschappij anno 2003 zijn, behalve voor officiele gelegenheden, veel informeler geworden, zo luidt een recensie van bol.com. De veranderde bevolkingssamenstelling, de opkomst van mobiele telefoons, e-mail, andere dan christelijke feesten enzovoort worden in dit boek gemist. Een handreiking voor leven met en naast elkaar met respect voor ieders opvattingen is nodig, niet de strikte, formele regels die hier worden gegeven.

Het boek was dus zeven jaar ouder dan 2003. En in 1996 was de mobiele telefoon nog niet zo ingeburgerd, net zoals het gebruik van e-mail. Dat geldt waarschijnlijk ook voor die andere dan christelijke feesten. En ja, de afsluitende opmerking geen register, in de recensieklopt ook. Het was me nog niet opgevallen, maar die zit er inderdaad niet in. En daarmee is het, volgens de regels van het vak, ook geen echt naslagwerk. Je kunt er niets in terugzoeken. Handboek voor de oud papier doos, dus.