Als je ogen open gaan

Geen illustraties, maar een band- en omslagverzorging. En wel door Han Prins. Geen uitgeverij Callenbach meer, maar Kok, in Kampen. Het speelt zich dan ook niet meer af in de jaren dertig en veertig, maar al in de jaren zestig van de vorige eeuw.

De Rolling Stones komen voorbij. Nozems en hippies. Er is een getrouwde man, die er met een getrouwde vrouw vandoor gaat. Goed, de figuren in hun boek hebben er zo hun mening over, maar Max de Lange gaat in 'Als je ogen open gaan' niet langer aan de moderne tijd voorbij.

Het is het vervolg op 'Joos van Heek vliegt uit'. Het verhaal gaat verder met de volgende ochtend. Daar, waar Joos gisteren nog zo gelukkig was, in de wetenschap dat ze van Frans van Popta hield, is ze nu alleen nog maar verdrietig. Want hij is geen weduwnaar, maar getrouwd, met een krankzinnige vrouw.

Het vertelperspectief wisselt nog al eens, maar dat stoort niet. De hoofdrol is veel voor Joos, maar ook voor haar werkgeefster Maret Royer. Voor Frans van Popta en voor haar vriendin op het dorp, Bauk BesteBreurtje. Verder komen er alleen maar bekende namen voor. Joos' vader, die een ongeluk krijgt. Haar oppervlakkige moeder en dito zusje Ineke.

Joos moet thuiskomen, om bij haar vader in de zaak te komen helpen. Nog altijd is ze niet gecharmeerd maar wel bevriend met Douwe. Ze toont aan niemand, dat ze verdriet heeft om Frans. Ze sluit zelfs vriendschap met hem. Maar wanneer hij haar vraagt, als inwonende oppas voor zijn beide dochters, zegt ze nee. Niet uit zelfbescherming, maar omdat ze de verantwoordelijkheid niet aan kan.

Als vader genezen is, mag ze als dank mee op een groepsreis naar Noorwegen. En daar ontmoet ze Arjen Schotanus. Hij is de broer van Bauk. Ze blijken elkaar nog te kennen, van de doop van Bauk's jongste dochtertje. Het komt een beetje plotseling over. Zo maar een nieuwe man in de verder zo vertrouwde omgeving, met enkel bekende namen.

En terwijl dat van Frans nog niet eens zo lang geleden is, zet ze nu 'haar hart open' voor deze jonge ingenieur, die veel beter bij haar past. Hij moet eerst nog in dienst en zij gaat een opleiding volgen in de zwakzinnigenzorg. Ze hoeft niet meer terug naar de familie Royer en ook niet naar de winkel van haar vader. Wat kan het leven mooi zijn. Met God aan boord, uiteraard.

Vuistregels voor het veilig fotograferen

Niet alleen hij of zij die pas met fotograferen begint, maar ook de gevorderde amateur heeft zo af en toe behoefte aan een ruggesteuntje. De fotopocket "Vuistregels voor het veilig fotograferen"is dan ook bedoeld om ieder die voor zijn plezier fotografeert de soms hoognodige ruggesteun te geven. In dit boekje zijn een groot aantal vuistregels verzameld met een verduidelijkende, bindende tekst. Het is alles bij elkaar een gecomprimeerde, doch complete handleiding geworden die heel het terrein van de fotografie bestrijkt. Een waardevol naslagwerkje, waarin een schat van belangrijke gegevens werd verwerkt en waaraan u veel zult hebben.

Kopen dus, dat onmisbare boekje van schrijver - auteur - fotograaf - illustrator Hans Borrebach. Een pocket van 102 pagina's, compleet met index op alfabetische volgorde. Met foto's en schema's van de auteur. Hoofdstukken over De moeilijke formaatkeus, Wat we van onze camera mogen verlangen, Meten en weten. Over hoe Het hoogste uit camera en film te halen en Van flitslamp tot flitsbuis. Aan de hoofstuktitels heeft het niet gelegen. Die sporen aan tot lezen en kopen. Originele omslag ook.

Elke vuistregel heeft een icoontje en valt daardoor snel op, tussen de tekst.
In de fotografie heeft een goede koop meer met verstandelijk overleg dan met aanschafprijs te maken, is zo'n vuistregel. Waarna er nader wordt ingegaan op persoonlijke eisen en voor- en nadelen van verschillende formaten. Vervolgens een duidelijke tabel met verschillende kenmerken en eigenschappen.
Fotograferen wordt niet alleen duur door het nodeloos verprutsen van filmmateriaal maar vooral door een verkeerde formaat- of camerakeuze, is er ook een. Waarna dieper wordt ingegaan op lenstypen en brandpunten, gevolgd door een duidelijke tabel.

Wie een foto-onderwerp van voor tot achter scherp wil krijgen, stelt in op 1/3 tussen voor- en achtergrond.
Terwijl een zwart-wit foto pas uitdrukkingsvol wordt bij de gratie van contrasten, is dit bij kleur niet het geval. Daarbij streeft men in tegendeel tot verzachting van de contrasten.
Een goede soft-focus filter geeft weektekening zonder de eigenlijke scherpte aan te tasten. Overdrijf nooit. Vooral niet in de keus van het corrigerend kleurfilter.

Zo stuit je, al bladerend, op vuistregel na vuistregel. Je leest ze ongemerkt allemaal. En vervolgens ben je nieuwsgierig naar de uitleg. Dus je leest verder. Ten slotte heb je het hele boekje uit. Slim bedacht, slim geschreven. Of Borrebach dit zelf bedacht heeft? Het schrijven zal hem niet veel moeite gekost hebben. Hij schreef immers fotoboeken aan de lopende band. Veel van zijn andere boeken waren omvangrijker en voorzien van foto's. Daarom waren al die andere boeken zo veel duurder, dan dit zwart wit exemplaar op grauw papier. Het is vast heel goed verkocht. Want voor iedereen betaalbaar.

Claudia pakt haar kans

Ze schreef al een heleboel delen over Manege Picadero en De Wildhof. Onder schuilnaam begon ze ook aan een serie over Peggy's Paardenpension. Als vierde poging, weer onder haar eigen naam: Jeugdhotel De Witte Hengst. Het eerste deel, Claudia pakt haar kans, gaat over Claudia van der Meer. Ze heeft een baan als receptioniste in een hotel. Maar daar is niet veel te beleven. Dus solliciteert ze als assistente van manager David Freling in het jeugdhotel.

Ze is niet de enige, maar wel de meest geschikte, zo blijkt. Claudia krijgt de kans. David Freling is een hardwerkende en arrogante persoonlijkheid. Meisjes worden of verliefd op hem of nemen de benen, zodra ze de kans krijgen. Claudia niet. Natuurlijk is ook zij in stilte verliefd op hem. Maar dat laat ze niet merken. David ziet haar ook wel zitten. En natuurlijk krijgen ze elkaar. Maar pas na de nodige misverstanden. En uiteraard pas nadat er een rijke, verwende jongedame, die haar zinnen op David heeft gezet, op hangende pootjes is vertrokken.

Er is een grote, lieve hond, die Beer heet. Claudia's moeder is weduwe, Davids vader weduwnaar en tussen de beide schoonouders klikt het bijzonder goed. De vader van David heeft veel geld, een groot huis. Want hij is een succesvol zakenman. Er zijn wat problemen met bezoekers van het hotel en ruzietjes met medewerkers. Maar alles komt uiteindelijk goed. Voor iedereen.

Claudia pakt haar kans heeft verhaalelementen uit Vliegreis naar het geluk en uit Een vakantiebaan voor Paula. Uit De wildste van De Wildhof en uit Het komt goed, Ellen. Eigenlijk heeft het elementen uit alles van Helen Taselaar.

Een baan voor het leven, met een knappe man, die niet zo makkelijk te veroveren blijkt. Zoon van een vader met een goedlopende zaak. Een jongedame in de hoofdrol die weet wat ze wil, geen flirt is en daarom juist de aandacht trekt. En dat alles vermengd met, bij voorkeur, paarden. Zo bedacht, zo geschreven en goed verkocht. Met illustraties van Herry Behrens.

Een lente vol liefde

Juist in de lente als de bollenvelden hun prachtige kleuren ten toon spreiden, breekt zoals later blijkt voor de knappe Maaike Vermeulen door een onverwacht bericht van Silvia een nieuwe periode in haar leven aan.

Aldus de eerste zin van de achterflaptekst. Een deeltje uit de Kluitman sneeuwbalserie. Deze serie bestond al in de jaren zestig. Anno jaren tachtig nog steeds, met de toevoeging: liefde, romantiek en geluk van deze tijd.

Het verhaal is in zo verre van deze tijd, dat Maaike een fulltime baan heeft. En dat ze met vriendin Silvia op vakantie zou gaan naar Spanje. Silvia annuleert de reis pas een paar dagen van tevoren, met de mededeling dat ze liever met haar vriend op vakantie gaat. Een man die ze nog niet zo lang kent. Einde vriendschap.

Maar wat doet Maaike zelf? Nog diezelfde dag accepteert ze het aanbod van haar chef, Sjoerd Teewisse, om met hem op vakantie naar Engeland te gaan. Ze is al maanden verliefd op hem, maar weet haar gevoelens perfect te verbergen. Te perfect. Ze presteert het zelfs om in zijn aanwezigheid niet te blozen. En Sjoerd zelf? Waarom neemt hij Maaike mee?
Hij heeft ' reeds een mislukte relatie achter de rug', aldus de achterflaptekst. En ' ziet hierdoor Maaike, die overigens zijn sympathie wel heeft, niet staan....'

Vooral dat tussenzinnetje, dat die overigens zijn sympathie wel heeft, moet je als lezer letterlijk nemen. Want binnen een dag Engeland verklaart hij haar zijn liefde. En gaan ze ook maar meteen met elkaar naar bed. Maaike is in een klap niet meer onzeker over haar figuur en vergeet ook prompt die man die haar tot sex dwong, toen ze achttien was.

Sjoerd heeft meteen geen rancune over het huwelijk meer. Hoe modern zijn we nog? Sjoerd kan koken, maar Maaike vindt het huishouden veel leuker. Ze zou er haar baan wel voor op willen geven. Er komt een huis uit de lucht gevallen, waar ze samen in kunnen gaan wonen. Want die flat, die is toch nog van hem en zijn ex. Dus vol nare herinneringen.

Er gebeurt ook nog iets vervelends met een buurtbewoner. Dat doet Sjoerd ogenblikkelijk besluiten tot trouwen. 'Ik ben niet eerlijk tegen je geweest. Wij zijn man en vrouw'. En dan? Ze zijn nog maar net terug van de ondertrouw in het gemeentehuis en Maaike biecht op, 'de pil een paar keer vergeten te zijn in te nemen'. Ze kan dus zwanger zijn. Sjoerd wordt niet boos. Ze heeft hem niet gemanipuleerd en niet voor het blok gezet. Nee hoor. Hij moet er zelfs om huilen. Van geluk. Dat hij het nu pas weet, nu ze getrouwd zijn. En niet, voor ze getrouwd waren.Nu komt alles toch weer goed. Want hij trouwt om haar liefde, niet om haar kind.

Voor vijftig cent op de rommelmarkt gekocht, voorzien van een lelijke omslag van Addy Kubbinga en na het lezen voer voor het oud papier. Dit soort verhalen kunnen gewoon niet.

Moeder Els

Els is inmiddels halverwege de dertig. Een echte doktersvrouw, met nog altijd een hulp in de huishouding. Haar man, Taco, is nog altijd een druk bezet huisarts. De oudste zoon, Auke, is vijftien. Hij zit in de vierde van het gymnasium, met een goed verstand. Maar zin in leren heeft hij niet. Er is veel anders, wat telt. Auke is op de leeftijd van vragen stellen, van kritiek geven, van niet alles meer zo maar aannemen.

Dochter Mattie is dertien. Een droomstertje op de mulo, dat genoegen neemt met een zes. Jammer, maar het is niet anders. Dan is er nog Gert van tien en Marijke van zeven. Els heeft het er maar druk mee.

Het is een laatste eindjes aan elkaar knopen deel. Een echte afronding. Van iedereen wordt verteld hoe het nu met ze gaat. Zus Nel is inmiddels getrouwd en voor de vierde keer zwanger. Drie kinderen van haar man Jaap, de oudste van een Canadees. En dan heeft ze nog drie kinderen van Jaap op te voeden. Jaap, die intussen eigenaar van het schildersbedrijf, waar hij eerst nog knecht was.

Jongste zus Riet zit in Canada, met haar man Warner, die in deeltijd studeert aan de landbouwuniversiteit. Tante Jet, de oud collega van Riet en de tante van Warner, heeft contact gehouden met de familie. Ze is juist terug van een half jaar Canada en doet verslag van Riet, Warner en hun dochtertje Martie.

Vriendin Lot komt nog voorbij. Getrouwd met Remco Vegter, die een dochtertje heeft uit zijn eerste huwelijk. Annètje Vegter is uiteraard een vriendin geworden van Mattie, de dochter van Els.

Vader Berkhout wordt ouder en heeft de kwekerij inmiddels van de hand gedaan. Maar hij woont er nog steeds. En is ook nog steeds de oude en wijze raadgever van Els. Hij praat zelfs met Auke, die verder naar niemand luisteren wil. Tante Magda en tante Loes uit 't Peppelhofke komen voorbij. En haar vriendin Han. Die wordt moeder van een dochter.

Het is weer winter, herfst, lente en zomer. Elk met mooie beschrijvingen. Er is leed en er is zorg, er is geluk. Zoals Max de Lange dat altijd goed weet te doen en in de voorgaande negen delen van Goud-Elsje al heeft bewezen. Dit laatste deel is ongetwijfeld op verzoek van de uitgever geschreven. En maakt de serie compleet.

Twintig jaar uit het leven van Els Schaafsma-Berkhout. Einde.

Jessie op de hitlijst

Wat dit boek bijzonder maakt? Ik heb het van de schrijfster zelf gehad. Die heeft op de mavo een lezing gegeven, als vriendin van onze lerares Nederlands. Haar handtekening staat er in, met een datum. 27 februari 1986. Zo lang is het al geleden. Anouk zou in de jaren daarna nog veel meer gaan schrijven in deze strekking. Alleen dan niet meer met de illustraties van Will Berg, maar van Herry Behrens

Jessie op de hitlijst, dat verscheen in 1981, is het eerste werk van Yolanda Edens onder haar pseudoniem, Anouk van Arnhem. Een meisje in de hitparade, terwijl ze nog op school zit. Iets waar jonge meisjes van dromen. Wat geschreven is voor de verkoop. Dat had Anouk goed gezien.

Het gaat dus over Jessie, die eigenlijk Jessica heet. Maar niemand noemt haar zo. Ze zit in 4 havo, maar in leren heeft ze niet zo veel zin. Ze is dan ook al een keer blijven zitten. Het liefst zou ze zangeres worden. Ze heeft al wel zangles, maar onder voorwaarde, dat haar schoolwerk er niet onder lijdt. Als ze weer blijft zitten, zal ze met zingen op moeten houden.

De dreiging van opnieuw zittenblijven is er wel. Maar de sprong naar het succes ook. En die blijkt kinderlijk eenvoudig. Jessie heeft een grote rol in de schoolmusical. Tijdens de uitvoering zit Carlo Piëtro in de zaal. Zoon van een grote platenbaas en broer van een klasgenoot van Jessie. Het is zijn taak jong talent op te sporen en hij ziet het helemaal zitten met Jessie. Maar hij heeft haar nog niet zo maar gevonden.

Om het verhaal een beetje spannend te houden, volgen er nu een aantal stiekeme dingen. Zaken die eigenlijk niet kunnen en die de wederzijdse ouders ook niet eens meteen opmerken. Jessie gaat voorwaardelijk over en moet haar zangles opgeven. Maar de zanglerares is bereid haar in het geniep les te geven. Het is eigenlijk helemaal niet de bedoeling dat Jessie een plaatje op gaat nemen, vindt vader Piëtro. Ze is nog minderjarig.

Maar dan besluit Carlo dat ze ook best buiten de ouders om een plaat op kunnen gaan nemen. Jessica's broer zit intussen het complot en Anneke, zanglerares. Pas wanneer er een brief van de Hilversumse studio's arriveert valt voor de ouders De Groot het kwartje.

Komt het nog goed? Ja, maar niet meteen. Er volgt een ruzie tussen Jessie en haar vader, tussen Carlo en zijn vader en tussen Jessie en Carlo. Ze is intussen aardig verliefd op hem geworden en ineens is die zangcarrière niet belangrijk meer. Zelfs niet, als haar plaat wordt uitgebracht en ze mag optreden in een landelijk bekend programma. Zelfs niet, als ze een platencontract mag tekenen, met toestemming van haar ouders. Het is pas weer helemaal goed, als Carlo in de zaal blijkt te zitten. En hij haar met een bos rozen opwacht, met de mededeling dat ze in de hitparade staat.

En de school? Haar diploma? Ach. Dat doet er ineens niet meer toe. Terwijl het een halfjaar eerder nog zo belangrijk was.

Weerzien van Han

Deel 9 uit de Goud-Elsje reeks. Over Han Born- Terhenne, al sinds deel 2 de vriendin van Els. Misschien wel de allerbeste, zo door de jaren heen, denkt Els bij zichzelf, in een eerder deel.
Han is intussen ook getrouwd. Met dominee Luuc Born. Een oude bekende, die ook in deel 2 al werd geïntroduceerd. Toen was het de verloofde van Trix Bergman, die bij tante Magda en tante Loes op de stopfeesten kwam. Afgestudeerd theoloog, die maar nergens gevraagd werd om als dominee te komen werken. Kandidaat Luuc, werd hij genoemd.

Han vond het toen 'een fijn iemand', maar 'peinsde niet over hem als echtvriend'. Zelf was ze immers ook al eerder verloofd, met Martien van den Heuvel. Dat lazen we al in deel 3. Trix beëindigd de verloving, omdat de toekomst haar zo onzeker lijkt. En ze trouwt daarna al heel snel met een planter, om naar Indonesië te verhuizen. In hetzelfde hoofdstuk van het derde deel beëindigt ook Martien de verloving tussen Han en hem. Hij heeft, ook op weg naar Indonesië, een andere vrouw leren kennen, met wie hij al meteen trouwt. En vanaf dat moment begint Els Han en Luuc al bij elkaar te fantaseren. 'Ze wisten allebei wat leed was. Het zou misschien nog eens...'

We hebben er tot deel 9 op moeten wachten, maar nu zijn ze dan eindelijk met elkaar getrouwd. Han is inmiddels halverwege de dertig. Hoe oud Luuc is, wordt niet vermeld, maar het is zeker een jaar of tien ouder. Er komen bekenden in voor. Tante Magda, tante Loes. Els zelf. Lot, de vriendin van Els. Die vriendschap is zo maar weer helemaal in ere hersteld. We maken kennis met de gemeente van Han en Luuc. Met de schoonfamilie van Han. Een bevriend echtpaar.

Luuc is een oudere wijze man en Han soms nog echt een dol kuiken. Een kuiken, dat erg meeleeft met het wel en wee van haar parochianen. Ze heeft moeite met haar schoonmoeder, maar dat is dan ook de enige, met wie ze moeite heeft. Nou ja, en met het feit, dat ze nog aldoor geen kinderen hebben, zij en Luuc. En ze zijn toch zo heel jong niet meer. Maar ze bidden er om, samen. Dat mag ook. En als de Here het wil, zal hun gebed verhoord worden. Zo geloven ze het.

Een aantal dagen leeft Han 'tussen hoop en vrees'. Totdat het weken gaan worden. 'Zo lang heeft het nog nooit geduurd'. Dan wordt het Kerstmis. Kerstmis in de kerk, op de eerste bank met Luuc, in de toga waarin hij nog langer lijkt dan anders op de kansel. Zingen en bidden en niet langer hopen. Want er komt een kindje. Hun bede is verhoord. Nu maar hopen dat alles goed blijft gaan.

Dat gaan we zien in het laatste deel. Daar moeten alle overgebleven eindjes nog aan elkaar geknoopt worden. Alle onbeantwoorde vragen beantwoord. Voor de laatste keer dus nog: wordt vervolgd. Over alles en iedereen die in deze negen delen al voorbij kwamen.